علائم و رفع خرابی ترموکوپل اجاق گاز + رفع مشکل آن

ترموکوپل اجاق گاز نقش نگهبان ایمنی را در اجاق‌ های مدرن ایفا می‌کند و  تضمین‌ کننده امنیت آشپزخانه شماست. اگر با مشکل خاموش ماندن شعله مواجه هستید، در ادامه این مقاله بررسی می‌کنیم که این قطعه دقیقاً در کجای اجاق قرار دارد، چگونه علائم خرابی آن را شناسایی کنید و با چه روش هایی می‌توانید مشکلات فنی آن را در مدل‌های مختلف رومیزی، صفحه‌ ای و شیشه‌ ای برطرف کنید. با ما همراه باشید تا تعویض ترموکوپل گاز را یاد بگیرید. 

ترموکوپل اجاق گاز چیست

ترموکوپل اجاق گاز یک قطعه ایمنی حیاتی است که با تشخیص حرارت شعله، جریان گاز را کنترل کرده و در صورت خاموش شدن ناگهانی آتش، مسیر ورود گاز را به‌طور خودکار قطع می‌کند تا از نشت گاز و خطرات احتمالی جلوگیری شود. این ابزار محافظتی از دو فلز غیرهم‌جنس تشکیل شده که با گرم شدن، جریان الکتریسیته بسیار ضعیفی تولید می‌کنند و این انرژی الکتریکی باعث فعال ماندن قطعه ایمنی دستگاه و باز ماندن شیر گاز می‌گردد؛ بنابراین، سلامت این سیستمِ حرارتی برای عملکرد ایمن هر اجاق‌گازی ضروری است. استفاده از ترموکوپل مناسب و با کیفیت برای تعمیر اجاق گاز در تهران یک استاندارد است و ما برای سرویس گازهای خانگی و صنعتی از بهترین برند این قطعه و متناسب با دستگاه شما استفاده می کنیم.

ترموکوپل اجاق گاز کجاست 

ترموکوپل اجاق گاز دقیقاً در مجاورت مشعل و کنار سرشعله قرار دارد تا نوک آن به‌طور مستقیم با زبانه شعله در تماس باشد. برای یافتن این قطعه کافی است سرشعله‌ ها را بررسی کنید؛ میله فلزی باریکی که در کنار جرقه زن (الکترود) دیده می‌شود و وظیفه پایش دمای شعله را بر عهده دارد، همان ترموکوپل گاز است که در مدل‌ های مختلف، بسته به ساختار صفحه گاز، به‌صورت عمودی یا افقی در کنار شعله‌ پخش‌ کن تعبیه شده است. 

تنظیم ترموکوپل اجاق گاز 

تنظیم ترموکوپل اجاق گاز تنها با اطمینان از قرارگیری دقیق نوک آن در میان شعله امکان‌ پذیر است تا جریان الکتریکی لازم برای نگه داشتن بوبین اجاق گاز به‌درستی تأمین شود. اگر ترموکوپل کمی جابه‌ جا شده یا فاصله آن با شعله زیاد شده باشد، نمی‌تواند حرارت کافی را جذب کند؛ لذا با تنظیم مجدد موقعیت قرارگیری و اطمینان از تمیزی سطح آن، می‌توانید به تنظیم بهینه و پایدار ماندن شعله‌های دستگاه کمک کنید. 

علائم خرابی ترموکوپل اجاق گاز

علائم خرابی ترموکوپل اجاق گاز عمدتاً به صورت خاموش شدن شعله بلافاصله پس از رها کردن ولوم یا چرخاندن دکمه جرقه است که نشان می‌دهد سیستم ایمنی به درستی عمل نمی‌کند. اگر با وجود نگه داشتن ولوم برای چند ثانیه، همچنان شعله پس از رها کردن دست خاموش می‌شود، به احتمال بسیار زیاد ترموکوپل گاز دچار نقص فنی شده، دچار اکسیدگی شده یا ارتباطش با بوبین قطع شده است که در چنین شرایطی باید برای رفع ایراد اقدام نمایید. در ادامه 6 علامت خرابی ترموکوپل گاز را لیست کرده ایم، در صورت مشاهده هر یک از این موارد، لازم است نسبت به تعمیرات و تماس با کارشناسان ما اقدام کنید:

شعله بعد از رها کردن دست، خاموش می‌شود

رایج‌ترین و واضح‌ ترین علائم خرابی ترموکوپل اجاق گاز، خاموش شدن شعله بلافاصله بعد از رها کردن ولوم و دست است. در حالت عادی باید چند ثانیه ولوم را فشار دهید تا ترموکوپل گرم شود و بعد از رها کردن، شعله روشن بماند. اگر با هر بار رها کردن، شعله خاموش شود یا به سختی روشن بماند، به احتمال زیاد ترموکوپل دچار سوختگی، پوسیدگی یا شل شدن اتصال شده است.

نیاز به نگه داشتن ولوم برای مدت طولانی

اگر مجبور هستید ولوم گاز را بیش از ۳۰ ثانیه نگه دارید تا شعله پایدار بماند، این نشانه‌دهنده ضعف عملکرد و علامت خرابی ترموکوپل اجاق گاز است. در حالت طبیعی، بعد از چند ثانیه کوتاه، حرارت شعله باید به اندازه‌ای باشد که شیر گاز را باز نگه دارد. تأخیر در قطع و وصل این فرآیند معمولاً به دلیل کاهش حساسیت ترموکوپل رخ می‌دهد.

 رنگ شعله به زرد یا نارنجی تغییر می‌کند

در حالت استاندارد، شعله اجاق گاز باید به رنگ آبی باشد. یکی از دلایل زرد سوختن شعله گاز  نشت گاز از محل اتصال ترموکوپل یا خرابی و کثیفی این قطعه است. این علامت هم خطرناک است و هم از نظر فنی یعنی احتراق کامل انجام نمی‌شود.

بوی گاز هنگام روشن بودن اجاق

اگر بوی خفیف گاز را زمانی که اجاق روشن است احساس می‌کنید، ممکن است ترموکوپل به خوبی در محل خود سفت نشده باشد یا لاستیک آب‌بندی اطراف آن فرسوده شده باشد. در این شرایط باید اتصالات را بررسی کرد، اما در بسیاری از موارد، تعویض ترموکوپل گاز مشکل را حل می‌کند.

خاموش شدن مکرر اجاق هنگام پخت‌ و پز

اگر در حین استفاده از اجاق آشپزخانه، شعله به صورت ناگهانی و بدون دلیل خاموش می‌شود، ترموکوپل مقصر اصلی است. این اتفاق معمولاً به دلیل از کار افتادن سنسور حرارتی رخ می‌دهد که دیگر واکنش صحیحی به حرارت شعله نشان نمی‌دهد.

 سرعت واکنش ترموکوپل بیش از حد معمول است

گاهی ترموکوپل هنوز کار می‌کند اما دیرتر از حالت عادی فرمان قطع گاز را صادر می‌کند. این واکنش تأخیری را می‌توان به این صورت تشخیص داد که بعد از خاموش کردن شعله، صدای شلیک (جریان گاز) برای چند ثانیه همچنان شنیده می‌شود. این حالت یکی از علائم خرابی ترموکوپل اجاق گاز و یک خطر جدی ایمنی است.

چرا ترموکوپل گاز خراب میشود؟

ترموکوپل اجاق گاز مدام در معرض حرارت شدید، شعله مستقیم و رسوبات شیمیایی قرار دارد، فرسودگی آن اجتناب‌ناپذیر است. دلیل خرابی ترموکوپل اجاق گاز را می‌توان به ۴ دسته اصلی تقسیم کرد:

 فرسودگی ناشی از حرارت

فرسودگی ناشی از حرارت رایج‌ترین دلیل خرابی ترموکوپل اجاق گاز است. این قطعه باید مدام بین دو حالت «خیلی داغ» (هنگام روشن بودن شعله) و «خنک» (هنگام خاموش شدن شعله) تغییر دما بدهد.

• تغییر ساختار مولکولی: این رفت و برگشت‌ های مداوم دمایی باعث می‌شود فلز تشکیل‌دهنده ترموکوپل دچار خستگی مادی شود و دیگر نتواند جریان الکتریکی لازم برای باز نگه داشتن شیر گاز را تولید کند.
• سوختن نوک قطعه: اگر شعله بیش از حد مستقیم و با شدت بالا به نوک قطعه بتابد، ممکن است فلز آن اکسید یا ذوب شود.

کثیفی و رسوبات

کثیفی و رسوبات محتلف یکی دیگر از دلایل خرابی ترموکوپل اجاق گاز است. این آلودگی می تواند یکی از موارد زیر باشد:

• چربی و مواد غذایی: پاشیدن روغن یا سوختن مواد غذایی روی نوک قطعه، یک لایه عایق ایجاد می‌کند. این لایه مانع از رسیدن سریع حرارت به هسته فلزی می‌شود.
• رسوبات آهکی و معدنی: اگر از آب سخت برای تمیز کردن اجاق استفاده کنید، رسوبات ممکن است روی قطعه بنشینند و حساسیت آن را از بین ببرند.
• کثیفی در محل اتصال: گاهی خودِ نوک سالم است، اما جرم و چربی در محل اتصال آن به شیر گاز باعث قطع شدن جریان الکتریکی می‌شود.

 مشکلات مکانیکی و جابجایی اجاق آشپزخانه

ترموکوپل باید در موقعیت بسیار دقیقی قرار داشته باشد، جا به جایی های غیر اصولی می تواند به قطعات اصلی اجاق آسیب بزند؛

• جابجایی بر اثر شستشو: هنگام تمیز کردن اجاق یا جابجا کردن شبکه‌ها، ممکن است ترموکوپل کمی جابجا شده و دیگر در مسیر مستقیم شعله قرار نگیرد.
• شل شدن اتصالات: لرزش‌های ناشی از کارکرد دستگاه یا ضربه هنگام تمیز کردن می‌تواند باعث شل شدن پیچ اتصال قطعه به شیر گاز شود. اگر اتصال سست باشد، جریان الکتریسیته برقرار نمی‌شود.

خرابی سیم‌کشی قطعه

بخش مهمی از ترموکوپل اجاق گاز، سیمی است که سیگنال را به شیر گاز می‌برد:

• قطع شدن سیم داخلی: در اثر حرارت زیادِ محیط زیر شبکه، عایق سیم‌ها ممکن است آسیب ببیند و سیم داخلی قطع یا دچار اتصال کوتاه شود.
• اکسید شدن اتصالات: رطوبت ناشی از شستشوی اجاق می‌تواند باعث اکسید شدن (زنگ زدن) محل اتصال سیم به شیر گاز شود که در نتیجه، جریان برق ضعیف شده و شعله خاموش می‌شود.

رفع مشکل ترموکوپل اجاق گاز

رفع مشکل ترموکوپل اجاق گاز معمولاً از طریق پاکسازی رسوبات و دوده از نوک سنسور یا سفت کردن اتصالات آن در پشت شیر گاز صورت می‌گیرد. اگر پس از تمیز کاری، مشکلِ پایداری شعله همچنان باقی بود، باید به سراغ بررسی سلامت فیزیکی ترموکوپل و تست سلامت آن بروید تا اطمینان حاصل شود که سیستم قطع‌کننده ایمنی دستگاه عملکرد صحیحی دارد. 

رفع مشکل ترموکوپل اجاق گاز رومیزی 

رفع مشکل ترموکوپل اجاق گاز رومیزی با بررسی تراز بودن جایگاه آن  نسبت به شعله و اطمینان از رسیدن حرارت مستقیم به نوک آن آغاز می‌شود. در مدل‌ های رومیزی به دلیل تراکم قطعات و نزدیکی شبکه های روی صفحه، گاهی تجمع چربی و دوده باعث اختلال در عملکرد سنسور می‌شود؛ بنابراین با نظافت اصولی، تعویض چدن گاز در صورت نیاز و تست اتصال کابل‌ها می‌توانید به راحتی عیب این قطعه حساس را برطرف کرده و عملکرد شعله را به حالت اول بازگردانید. 

رفع مشکل ترموکوپل اجاق گاز صفحه ای 

رفع مشکل ترموکوپل اجاق گاز صفحه ای مستلزم بررسی اتصال دقیق و محکمِ کابل انتقال انرژی است تا قطعی مدار باعث خاموشی شعله نگردد. در اجاق‌ های صفحه‌ ای، به دلیل طراحی مدرن و پیچیده‌ترِ سیستم ایمنی، ابتدا از سلامت فیزیکی سنسور اطمینان حاصل کنید و در صورتی که با وجود قرارگیری صحیح در شعله، همچنان شعله روشن نمی‌ماند، احتمال خرابی ترموکوپل گاز بسیار بالا است که تعویض آن‌ها راهکار نهایی است. 

رفع مشکل ترموکوپل اجاق گاز شیشه ای

رفع مشکل ترموکوپل اجاق گاز شیشه ای باید با نهایت دقت و بدون فشار به صفحه شیشه‌ ای انجام شود تا ضمن رفع ایرادِ نرسیدن حرارت به سنسور، آسیبی به بدنه دستگاه وارد نگردد و یکی از علت های شکستن شیشه اجاق گاز نباشد. در این مدل‌ها، به دلیل ظرافت ساختار، حتماً از قرارگیری دقیق ترموکوپل در مرکز شعله اطمینان حاصل کنید و با باز کردن پنل زیرین، اتصالات کابل‌ ها را چک کنید تا از پایداریِ انتقال جریان اطمینان حاصل کرده و مشکلِ خاموشیِ خود به‌ خودی شعله را حل نمایید. 

از کجا بفهمیم گاز ترموکوپل دارد

برای اینکه بفهمیم گاز ترموکوپل دارد، کافی است بعد از روشن کردن شعله، ولوم را رها کنید؛ اگر شعله بلافاصله خاموش شد، دستگاه مجهز به سیستم ترموکوپل ایمنی  است. همچنین می‌توانید با نگاه کردن به کنار سرشعله، وجود یک میله فلزی باریک در کنار جرقه زن را چک کنید که وظیفه اصلی آن بررسی دمای شعله است؛ نبود این قطعه به معنای نداشتن سیستم قطع‌کننده هوشمند گاز در مدل دستگاه شماست. 

تعویض ترموکوپل اجاق گاز

تعویض ترموکوپل اجاق گاز زمانی ضروری است که با تست‌ های اولیه متوجه شویم قطعه دیگر قادر به تولید جریان الکتریکی کافی نیست و یا به‌طور فیزیکی دچار سوختگی شده است. برای تعویض، ابتدا باید اتصال انتهای ترموکوپل را جدا کرده، قطعه قدیمی را از جایگاهش در کنار مشعل خارج نمایید و ترموکوپل جدید و هم‌سایز را جایگزین کنید تا سیستم ایمنی دستگاه دوباره به درستی فعال شود. توجه داشته باشید این فرایند، یک کار تخصصی است و در صورتی که دارای تجربه کافی نیستید از عوض کردن ترموکوپل گاز خودداری کنید. 

تعویض ترموکوپل اجاق گاز رومیزی شیشه ای

تعویض ترموکوپل در اجاق‌ گازهای رومیزی شیشه‌ ای (Glass Top) نسبت به اجاق‌ های معمولی یا مبله کمی حساس‌ تر است. دلیل اصلی این حساسیت، طراحی ظاهری و ساختاری این دستگاه‌ هاست؛ زیرا اکثر قطعات و سیم‌کشی‌ ها زیر یک صفحه شیشه‌ای بسیار نازک و ظریف قرار دارند و دسترسی به آن‌ها محدود است. در صورتی که نیاز به تعمیر یاتعویض ترموکوپل گاز رومیزی شیشه ای دارید با کارشناسان ما و تلفن 09354031199 تماس بگیرید تا این کار در کمترین زمان و با بهترین قیمت برای شما انجام شود.

با توجه به اینکه اجاق‌ های شیشه‌ ای از نظر اقتصادی و ظاهری گران‌ تر هستند، پیشنهاد می‌شود به جای خرید ترموکوپل اجاق گاز از بازارهای غیرمتخصص، نسبت به تعمیر آن اقدام کنید و یا قطعه را دقیقاً مطابق با مدل دستگاه تهیه کنید تا از سلامت صفحه شیشه‌ای و سیستم ایمنی دستگاه اطمینان حاصل کنید. این کار توسط تکنسین های ما به صورت حرفه ای انجام می شود.

 تعویض ترموکوپل اجاق گاز صفحه ای

تعویض ترموکوپل در اجاق‌ گاز صفحه‌ ای به دلیل نحوه نصب آن‌ ها در سطح کابینت، چالش‌ های فنی خاص خود را دارد.فرایند تعمیر یا تعویض ترموکوپل گاز توکار طی چهار مرحله و تنها توسط تعمیرکار حرفه ای انجام پذیر است:

گام اول: آماده‌سازی و ایمنی اجاق توکار

• قطع کامل گاز و برق.
• خارج کردن اجاق از محل قرارگیری در کابینت (اگر امکان‌پذیر است) برای داشتن فضای حرکت دست.

گام دوم: باز کردن شبکه و سر شعله

• شبکه‌های چدنی را بردارید.
• سر شعله‌ها (Burners) را باز کنید تا نوک ترموکوپل (که زیر سر شعله قرار دارد) نمایان شود.

گام سوم: جدا کردن ترموکوپل قدیمی

• باید به دنبال پیچی بگردید که پایه ترموکوپل را به شیر گاز (Valve) متصل کرده است.
• سیم ترموکوپل معمولاً از زیر صفحه عبور کرده و به شیر گاز وصل می‌شود. با باز کردن پیچ اتصال، سیم را جدا کنید.
• نکته مهم: مراقب باشید هنگام بیرون کشیدن سیم، به اتصالات برق یا لوله‌های گاز در فضای تنگ کابینت آسیب نزنید.

گام چهارم: نصب و تنظیم ترموکوپل جدید

• ترموکوپل جدید را در جای خود قرار دهید.
• تنظیم موقعیت: نوک ترموکوپل باید دقیقاً در جایی باشد که شعله اصلی روی آن می‌تابد. اگر ترموکوپل خیلی عقب باشد، شعله را تشخیص نمی‌دهد و اگر خیلی جلو باشد، ممکن است باعث تغییر شکل شبکه چدنی شود.
• اتصال سیم به شیر گاز را محکم کنید (بدون فشار بیش از حد که باعث پریدن رزوه شود).

در زمان تعویض ترموکوپل اجاق گاز صفحه ای و توکار به دلیل پیچیدگی نصب و حساسیت به نشت گاز در فضای بسته کابینت، توصیه اکید می‌شود که این کار را به یک تکنسین متخصص ما بسپارید. کوچک‌ ترین اشتباه در بستن اتصالات می‌تواند منجر به تجمع گاز در زیر کابینت شود که بسیار خطرناک است.

انواع ترموکوپل اجاق گاز

با توجه به پیشرفت تکنولوژی و تنوع طراحی اجاق‌گازها (از مدل‌های قدیمی و ساده تا اجاق‌های شیشه‌ای و مدرن)، ترموکوپل‌ اجاق گاز نیز از نظر ساختار، نحوه نصب و کارایی به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. شناخت این انواع به شما کمک می‌کند تا هنگام خرید قطعه جایگزین، دقیق‌ترین انتخاب را داشته باشید.

ترموکوپل سنتی

این رایج‌ ترین نوع ترموکوپل در اجاق‌ گازهای رومیزی قدیمی و معمولی است. این قطعه معمولاً دارای یک میله فلزی بلند است که مستقیماً در معرض شعله قرار می‌گیرد.

• کاربرد: بیشتر در اجاق‌ گازهای رومیزی ساده و مدل‌های کلاسیک.
• ویژگی: نصب آن نسبت به مدل‌های پیچیده آسان‌تر است اما به دلیل قرارگیری مستقیم در آتش، در برابر رسوب و سوختگی بیشتر حساس است.

ترموکوپل‌های کوچک و کوتاه

در اجاق‌ های مدرن و صفحه ای که فضای محدودی دارند، از ترموکوپل‌ های ظریف‌ تر و کوچک‌ تر استفاده می‌شود. این مدل‌ ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که با طراحی مینیمال دستگاه سازگار باشند.

• کاربرد: اجاق‌ گازهای صفحه‌ای ، اجاق‌ های شیشه‌ای و مدل‌ های لوکس.
• ویژگی: حساسیت بسیار بالا و دقت زیاد در تشخیص شعله، اما نیاز به دقت بالا در هنگام نصب دارند.

ترموکوپل‌های مینیاتوری

این مدل‌ها بسیار کوچک هستند و معمولاً در دستگاه‌ هایی که سنسورهای ایمنی پیشرفته‌تری دارند، به کار می‌روند. این مدل ترموکوپل‌ اجاق گاز با کمترین میزان حرارت نیز قادر به ارسال سیگنال هستند.

• کاربرد: اجاق‌ گازهای هوشمند و مدل‌ های بسیار ظریف.

 ترموکوپل‌ های با سیم بلند یا کوتاه

علاوه بر اندازه بدنه، ترموکوپل‌ بر اساس طول سیمی که به شیر گاز (والو) متصل می‌شود نیز دسته‌ بندی می‌شوند:

• ترموکوپل کوتاه: مخصوص اجاق‌ هایی که شیر گاز وسرشعله در فاصله بسیار نزدیکی به هم قرار دارند.
• ترموکوپل بلند: برای اجاق‌ هایی که طراحی داخلی آن‌ها اجازه نمی‌دهد قطعه ایمنی به راحتی به شیر گاز برسد.

جمع بندی

ترموکوپل اجاق گاز یکی از مهم‌ترین قطعات ایمنی در انواع اجاق‌ های خانگی و صنعتی به شمار م آید که وظیفه آن جلوگیری از نشت گاز در زمان خاموش شدن شعله است. شناخت محل قرارگیری، نحوه تنظیم، علائم خرابی و روش رفع مشکل این قطعه به شما کمک می‌کند سریع‌ تر علت خاموش شدن شعله را تشخیص دهید و برای تعمیر یا تعویض آن تصمیم درست بگیرید. اگر عملکرد ترموکوپل دچار اختلال شود، ایمنی اجاق نیز کاهش پیدا می‌کند؛ به همین دلیل بررسی به‌ موقع و استفاده از قطعه سالم و باکیفیت، نقش مهمی در کارکرد درست و مطمئن گاز دارد. برای تعویض یا تعمیر ترموکوپل اجاق گاز از تعمیرکاران متخصص تهران گاز کمک بگیرید تا علاوه بر حفظ ایمنی مانع از بروز مشکلات دیگر شوید.