برگشت شعله در جوشکاری و برش

برگشت شعله (Flashback) در هنگام فرآیندهای جوشکاری و ‌برشکاری با اکسیژن و گاز سوختنی (oxy-fuel) اتفاق می افتد و می تواند منجر به صدمات جدی شود. نقص در تجهیزات (جوشکاری و برشکاری) می تواند سبب انفجار یا آتش گرفتن گاز شود.


  • فلش بک چیست؟

در سیستم جوشکاری و برشکاری برای ایمنی سیستم از  فلش بک  استفاده می

شود .زمانیکه شما شیلنگ را از یک طرف به  مانومتر  و از طرفی به سرپیک  جوش  یا  برش

نصبمی کنید احتمال برگشت گاز به داخل  کپسول  وجود دارد .

یعنی زمانیکه شما گاز را از طریق سر پیک قطع می کنید امکان برگشت شعله از طریق

شیلنگ به داخل  کپسول  وجود دارد که این امر بسیار خطرناک و قابل انفجار می باشد در این سیستم  فلش بک  باعث قطع و برنگشتن شعله به داخل  کپسول  میشود یعنی زمانیکه شما گاز را قطع میکنید شعله یا جریان گاز از طریق  فلش بک  در خود قطع

می کند و نمی گذارد گاز به داخل  کپسول  کشیده میشود .

فلش بک  به 3 دسته تقسیم میشود :

فلش بک  بین شیلنگی :این مدل در وسط یا مابین شیلنگ نصب میشود و باعث قطع گاز از بعد از  فلش بک  میشود .

فلش بک  سرپیکی :این مدل  فلش بک  برروی سرپیک جوش یا برش شما نصب

میشود .

فلش بک  مانومتری :این مدل  فلش بک  بر روی مانومتر شما نصب می شود .

نوین گاز  پخش کننده انواع  فلش بک  آلمانی,چینی و ایرانی با اتصالات بین

شیلنگی,مانومتری و سرپیکی



افرادی که از تجهیزات جوشکاری و برشکاری پرتابل استفاده می کنند، افرادی که امور لوله کشی را انجام می دهند، افرادی که در صنایع کشتی سازی فعالیت می کنند، افرادی که امور تخریب را انجام می دهند، افرادی که تجهیزات تهویه را نصب می کنند، ماهیگیران و کشاورزان از جمله افراد در معرض این خطر هستند. این متن راهنما، جهت افزایش آگاهی از نحوه درست استفاده از بازدارنده برگشت شعله (‌در این متن از کلمه فلاش بک به جای مانع برگشت شعله استفاه خواهد شد) به منظور کاهش و به حداقل رساندن صدمات به افراد و تجهیزات در نتیجه استفاده از فلاش بک، تهیه شده است.

هنگامی که برگشت شعله اتفاق می افتد!

برگشت شعله زمانی که شعله به سمت عقب از نوک سرپیک جوشکاری به سمت شیلنگ حرکت می کند، اتفاق می افتد و معمولاً با صدای زیر و بلندی همراه است.

در صورت عدم کنترل شعله توسط فلاش بک، شعله می تواند با سرعت 13 متر بر ثانیه در طول شیلنگ به سمت سیلندر حرکت کند و باعث انفجار شود. صدمات داخلی به شیلنگ گاز و اتصالات  ناشی از گرمای زیاد برگشت شعله باعث افزایش خطر نقص تجهیزات و در نتیجه انفجار شود.

برگشت شعله همواره نشان دهنده وجود نقص در بخشی از سیستم (‌تجهیزات یا روش انجام کار) است. بنابراین قبل از شروع مجدد کار نقص را پیدا کرده و ‌اصلاح کنید.

صدمه به تجهیزات

استفاده درست، نگهداری و تعمیرات به موقع از فلاش بک باعث به حداقل رساندن خطر نقص تجهیزات ناشی از برگشت شعله، خواهد شد. اگرچه فلاش بک ها نیز در اثر برگشت شعله مکرر دچار نقص شده و کارآیی خود را از دست خواهند داد. فلاش بک ها و سایر اتصلات اگرچه ممکن است بعد از برگشت شعله از لحاظ ظاهری سالم و بی عیب باشند، اما امکان دارد که از قسمت داخلی خود دچار نقص شده باشند و در مراحل بعدی به هنگام استفاده روتین دچار مشکل شوند.

بعداز هر مورد وقوع برگشت شعله، فلاش بک ها، اتصالات و شیلنگ باید از مدار جدا شده و توسط فرد باصلاحیت مورد بازدید و کنترل قرار گیرد و درصورت نیاز تعمیر یا تعویض شوند.

علت برگشت شعله چیست؟

بیش تر برگشت های شعله به علت نقص در اتصال شیلنگ گاز، در نتیجه پوسیدگی و پارگی شیلنگ، کثیف شدن، حرارت بیش از حد، آسیب به هنگام جابجایی یا ذخیره و یا عدم انجام درست دستورالعمل ها می باشد.

افزایش ناگهانی فشار گاز در دو شیلنگ تامین کننده که در اثر مانع یا نقص تجهیزات در یکی از شیلنگ ها، ممکن است باعث دمیده شدن شعله به داخل هر یک از شیلنگ های گاز که تحت فشار کمتری است بشود.

نقص شیلنگ و اتصالات به گاز اجازه فرار می دهد که در نتیجه آن باعث آتش سوزی یا انفجار می شود.

انجام تعمیرات منظم برای تمام تجهیزات جوشکاری با گاز، برشکاری و حرارت دهی به کمک افراد متخصص که لازم است مطلع و آموزش دیده برای تعمیرات باشد کمک زیادی به پیشگیری از بروز برگشت شعله می کند.

بعضی از دلایل برگشت شعله

-  اشتباه در باز کردن شیرهای گاز به هنگام شروع کار

-  ناکافی بودن تمیزکاری شیلنگ قبل از استفاده

-  انسداد، پارگی، کوچکتر بودن یا بزرگتر بودن نوک شیلنگ

- گرفتگی (انسداد) قسمتی از شیلنگ، متعلقات برش کاری یا  متعلقات حرارت دهی

- عبور از روی شیلنگ به هنگام انجام جوشکاری

-  پیچیدگی و انسداد شیلنگ

-  اعمال فشار نامناسب گاز (به علت در معرض دید نبودن فشار سنج که در نتیجه اپراتور در طول کار، متوجه آن نمی شود) محلی که فشارسنج  در مسیر عبور گاز  قرار می گیرد باید در معرض دید اپراتور باشد.

- کاهش فشار گاز به علت افزایش طول شیلنگ

- آسیب دیدگی شیلنگ به هنگام استفاده از فلاش بک قبلی

- استفاده از شیلنگ گازی کهنه ای  که شکننده شده باشد

- افت فشار یا کافی نبودن حجم گاز در منبع هر یک از شیلنگ ها

- استفاده از فلاش بک نامناسب

- گرفتگی نوک سرپیک به علت تجمع رسوب

- نزدیک نگهداشتن سرپیک به محل کار

- افتادن قطعه داغ فلز بر روی شیلنگ و سوزاندن آن

- انتخاب و استفاده از تجهیزات نامناسب

چرا فلاش بک ها لازم هستند؟

برگشت شعله با سرعت بسیار زیاد اتفاق می افتد. این زمان آن قدر کوتاه است که فرصت لازم جهت بستن شیر گاز (به صورت دستی) جهت جلوگیری از بروز خسارات امکان پذیر نمی باشد. بنابراین لازم است تا یک مانع جهت جلوگیری از بازگشت شعله در مسیر هر دو شیلنگ گاز در تجهیزات جوشکاری، برشکاری و حرارتی قرار گیرد.

بر طبق مقرارت ایمنی و بهداشت شغلی در غرب استرالیا، لازم است تا چهار فلاش بک در هر دو سر شیلنگ ها قرار گیرد.

استفاده از شیر یک طرفه (شیر اطمینان)‌ به تنهایی برای جلوگیری از برگشت شعله کافی نمی باشد.

نوع و اندازه فلاش بک باید توسط شرکت سازنده توصیه شده باشد. در صوت استفاده از فلاش بک با اندازه و نوع نامناسب امکان اختلال در جریان گاز و کاهش کارایی لازم در حین کار وجود دارد.

کد رنگی و نشان (آرم) فلاش بک ها باید دارای مشخصات زیر باشد:

- شماره استاندارد 4603 با آرم AS

- تاریخ و شرکت سازنده ـ آرم شرکت سازنده (حک شده)

- مدل یا شماره کد و شماره سریال (‌bath number )

- نام و جهت جریان گاز باید بر روی فلاش بک

توجه: به هنگام خرید فلاش بک باید توصیه های لازم از شرکت سازنده دریافت گردد. فروشنده باید نحوه استفاده و نصب تجهیزات را به خریدار آموزش دهد.

شروع ایمن

قبل از فندک زدن باید هر کدام از شیلنگ ها از هرگونه آلودگی پاک شود. بدین منظور باید گاز آزادنه در هر کدام از شیلنگ ها و به صورت جداگانه جریان یابد تا زمانی که اپراتور مطمئن شود که شیلنگ کاملاً پاک و عاری از هرگونه آب، کثیفی یا مانع است.

بعد از پاکسازی باید شیرها بسته شود. این عملیات باید در محیطی انجام شود که هوای آن به نحو مناسبی تهویه شود و در آن جا شعله آزاد یا جرقه ای نباشد.

فرآیند پاکسازی باید در دوره هایی که برای مدتی از دستگاه استفاده نمی شود و قبل از فندک زدن انجام گیرد، هم چنین دستورالعمل چگونگی روشن کردن و خاموش کردن که از طریق شرکت سازنده توصیه شده، باید رعایت گردد.

در صورت وجود هر گونه نشتی، نوسان در جریان گاز از منبع، قطعی گاز یا تغییر شکل شعله، تجهیزات باید از مدار خارج شده و نواقص اصلاح گردند.

ایمنی شعله

شکل و نحوه حرکت شعله در نوک نازل (اکسیژن و سوخت) یا سرپیک نشانه های بسیار مهمی برای ایمن بودن یا ناایمن بودن شرایط در شیلنگ منبع تأمین گاز یا تجهیزات هستند. بسیار مهم است که ثبات یا بی ثباتی شعله در تمامی زمان جوشکاری یا برشکاری کنترل شود. شعله بی ثبات نه تنها باعث بی کیفیتی و کاهش بهره وری می شود بلکه هم چنین ممکن است اپراتور را در معرض ریسک (‌خطر) قرار دهد. یکی دیگر از مشکلات معمول اما کم اهمیت تر درمورد شعله، برگشتن شعله است. ‌در این زمان شعله با صدای بلند به داخل شیلنگ برمی گردد.

برگشت شعله می تواند به علت تماس نوک سرپیک با قطعه کار باشد که در آن لحظه ذرات به داخل نوک تورچ وارد می شوند و مانع از جریان گاز می شوند، هم چنین گرم شدن بیش از حد نوک سرپیک یا کاهش فشار گاز در نوک سرپیک از دیگر علل برگشت شعله هستند، در این مواقع:

- شیر جریان گاز را ببندید. (ابتدا شیر اکسیژن و سپس شیر گاز سوختی)

- شیر گاز سیلندرها را نیز ببندید.

- شیلنگ را با آب سرد کنید.

- کلیه تجهیزات، به خصوص نوک خروجی را از نظر صدمه و نقص کنترل کنید.

دستورالعمل مواقع اضطراری:

در صورت وقوع برگشت شعله، شعله به داخل شیلنگ حرکت می کند و این اتفاق با صدای زیر و شدیدی همراه است.

ابتدا شیر اکسیژن را ببندید و سپس شیر گاز سوختی را ببندید.

توجه: این عمل مغایر با کاری است که به صورت معمول به عنوان دستورالعمل خاموش کردن انجام می دهیم. مدتی صبر کنید تا مطمئن شوید شعله رفته است. اجازه دهید تا نوک سرپیک قبل از شروع مجدد خنک شود.

برچسب ها

گازهای صنعتی گازهای هیدروکربنی گازهای مختلط گازهای ترکیبی گازهای کالیبراسیون گازهای خالص گازهای خلوص بالا گازهای یخچالی مبرد گازهای کولر گازهای آشپزخانه هوا هلیوم آرگون استیلن اکسیژن نیتروژن دی اکسید کربن مونو اکسید کربن دی اکسید نیتروژن سولفید هیدروژن بوتان پروپان اتان متان پروپان هگزان پنتانSF6 R11 R12 R22 R134 R404 R407 R502 R410 R600  R406
کپسول سیلندر کپسول آلومینیومی کپسول فولادی کپسول استیل کامپوزیت استنلس استیل پالت باندل پالت  2 تایی پالت  4 تایی پالت  6 تایی پالت  9 تایی پالت  12 تایی پالت  16 تایی کپسول 2 لیتری کپسول 5 لیتری کپسول 10 لیتری کپسول 20 لیتری کپسول 40 لیتری کپسول 50 لیتری کپسول 67 لیتری کپسول هوا
رگلاتوررگلاتورهای فشار بالا رگلاتورهای فشار پایین رگلاتورهای معمولی رگلاتورهای باصرفه رگلاتورهای دبی بالا رگلاتورهای گازهای فوق خالص مانومتر رگولاتور رگلاتور تک مرحله ای رگلاتور دومرحله ای رگلاتور خطی شیر هوا تنظیم فشار فشار گاز Hercules ACE Morris   KASWELD Zinser GLOOR
جوشکاری دستگاه جوش دستگاه برش سرپیک برش سرپیک جوشکاری برش گرم کن تورچ گاز جوش Gloor Zinser ACE BOC  Morris Volkano Harris Koike برگشت شعله فلش بک ذوبان